Stress

𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐢𝐬 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬?

Stress is our body's natural reaction to challenges or demands. It's like an alarm system that kicks in when we face situations that we perceive as threatening or overwhelming. Stress can come from various sources, such as work, relationships, financial problems, or health issues. It affects us physically, emotionally, and mentally, triggering changes like increased heart rate, sweating, muscle tension, and heightened emotions. 

𝐄𝐮𝐬𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬 𝐚𝐧𝐝 𝐃𝐢𝐬𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬 

Ever heard of good stress and bad stress? Good stress, called eustress, is when we feel a little nervous but excited, like before a big game or presentation. Bad stress, or distress, is when we feel overwhelmed, worried, or sad.

𝐂𝐡𝐫𝐨𝐧𝐢𝐜 𝐯𝐬. 𝐀𝐜𝐮𝐭𝐞 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬

Chronic stress sticks around for a long time, like when we're dealing with ongoing problems at work or home. Acute stress is short-term and happens in response to immediate challenges, like getting stuck in traffic or having a disagreement with a friend.

𝐁𝐢𝐨𝐥𝐨𝐠𝐲 𝐨𝐟 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬

When we think something is stressful, our brain sends a signal to our adrenal glands to release a hormone called adrenaline. Adrenaline makes our heart beat faster, makes us sweat, raises our blood pressure, and makes us breathe quicker. It's like getting ready for action. Another part of our brain called the hypothalamus reacts to stress by telling the pituitary gland to release a hormone called adrenocorticotropic hormone (ACTH). This tells our adrenal glands to release another hormone called corticosteroid, mainly cortisol. Cortisol helps keep our blood sugar levels steady, giving us energy to deal with the stress.

So, when we're stressed, our body goes into high gear to help us handle the situation. It's like getting ready for a big challenge.

𝐁𝐞𝐧𝐞𝐟𝐢𝐭𝐬 𝐨𝐟 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬

Believe it or not, stress isn't all bad ! A little bit of stress can actually help us stay focused, motivated, and ready to tackle challenges. It's like a little push to keep us going.

𝐑𝐢𝐬𝐤𝐬 𝐨𝐟 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬

But too much stress? Not great. It can mess with our mental and physical health, leading to things like anxiety, depression, high blood pressure, and even heart problems if we don't take care of ourselves.

𝐇𝐨𝐰 𝐭𝐨 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐠𝐞 𝐒𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬? 

Stress management is all about taking control and finding ways to reduce stress so you can feel happier and healthier.

    1. Identify the Sources of Stress.

Start by figuring out what's causing your stress. It's not always obvious, so take a closer look at your habits and attitudes. Maybe it's not just the workload at your job that's stressing you out, but also how you handle deadlines and procrastination.

    2. Keep a Stress Journal.

Try keeping a journal to track when you feel stressed and why. Write down what happened, how you felt, and what you did to feel better. This can help you spot patterns and find out what triggers your stress.

    3. Cut Out Unhealthy Coping Methods.

Sometimes when we're stressed, we turn to things like smoking, drinking, or overeating to cope. While these might give temporary relief, they can make things worse in the long run. Instead, try to find healthier ways to deal with stress, like exercise, talking to a friend, or practicing relaxation techniques.

    4. Practice the 4 A's of Stress Management.

When faced with stress, think about whether you can avoid, alter, adapt, or accept the situation. For example, if you can't avoid rush hour traffic, maybe you can alter your route or adapt by listening to calming music.

    5. Get Moving.

Exercise is a great way to relieve stress. You don't have to be a gym rat to benefit—just find something you enjoy doing, like walking, dancing, or playing a sport. Moving your body releases feel-good hormones that can help you feel calmer and more in control.

    6. Connect with Others.

Talking to someone you trust can be a huge stress reliever. Whether it's a friend, family member, or therapist, sharing your feelings can help you feel supported and understood.

    7. Make Time for Fun and Relaxation.

Don't forget to take time for yourself and do things you enjoy. Whether it's reading a book, going for a walk, or watching your favorite show, taking breaks from stress is important for your well-being.

    8. Manage Your Time Better.

Feeling overwhelmed by your to-do list? Try prioritizing tasks, delegating when you can, and setting aside time for relaxation. Balancing work and leisure time can help you feel more in control and less stressed.

    9. Maintain a Healthy Lifestyle.

Eating well, getting enough sleep, and avoiding substances like alcohol and drugs can all help reduce stress. Taking care of your body can make a big difference in how you handle stress.

    10. Learn to Relieve Stress in the Moment.

When stress hits, try quick stress relief techniques like deep breathing, listening to music, or focusing on your senses. These simple strategies can help you feel calmer and more centered right away.

Remember, stress is a part of life, but it doesn't have to control you. By taking steps to manage your stress, you can feel more empowered and live a happier, healthier life.

®️ Sri Parami Rajapaksha 

Psychology Lecturer

Rehabilitation Counsellors Appreciation Day 🤍

 𝐖𝐡𝐨 𝐚𝐫𝐞 𝐜𝐨𝐮𝐧𝐬𝐞𝐥𝐥𝐨𝐫𝐬 ?

Counselors are trained professionals who provide guidance and support to individuals facing personal, emotional, or psychological challenges. They often work in various settings such as schools, mental health clinics, or private practices. Counselors help clients explore their feelings, thoughts, and behaviors to develop coping strategies and achieve personal growth. They may specialize in areas like marriage and family therapy, substance abuse counseling, or career counseling. Overall, counselors aim to empower their clients to overcome obstacles and improve their overall well-being.

𝐂𝐚𝐭𝐞𝐠𝐨𝐫𝐢𝐞𝐬 𝐨𝐟 𝐜𝐨𝐮𝐧𝐬𝐞𝐥𝐥𝐨𝐫𝐬 

1. Clinical Counselors

2. Marriage and Family Therapists

3. School Counselors

4. Substance Abuse Counselors

5. Career Counselors

6. Rehabilitation Counselors

7. Mental Health Counselors

8. Grief Counselors

9. Community Counselors

10. Geriatric Counselors

 𝐖𝐡𝐨 𝐚𝐫𝐞 𝐫𝐞𝐡𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐜𝐨𝐮𝐧𝐬𝐞𝐥𝐥𝐨𝐫𝐬 ?

Rehabilitation counselors are professionals who specialize in assisting individuals with disabilities or injuries to overcome barriers and achieve independence in various aspects of life. They work with clients to develop personalized rehabilitation plans, which may include vocational training, job placement assistance, and supportive services to help clients reintegrate into society and attain their goals. These counselors also advocate for their clients' rights and access to resources to promote their overall well-being and quality of life.

𝐈𝐦𝐩𝐨𝐫𝐭𝐚𝐧𝐜𝐞 𝐨𝐟 𝐫𝐞𝐡𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐜𝐨𝐮𝐧𝐬𝐞𝐥𝐥𝐨𝐫𝐬 

Rehabilitation counselors play a crucial role in helping individuals with disabilities or injuries lead fulfilling lives. Their importance lies in several key aspects:

1. Empowerment: They empower individuals by providing support and guidance to navigate challenges, regain confidence, and develop skills necessary for independent living and employment.

2. Integration:Rehabilitation counselors assist clients in reintegrating into society by facilitating access to resources, services, and opportunities that promote social inclusion and participation.

3. Advocacy:They advocate for the rights and needs of individuals with disabilities, ensuring they receive appropriate accommodations, services, and support to overcome barriers and achieve their goals.

4. Holistic Approach:These counselors take a holistic approach, addressing not only the physical aspects of disabilities or injuries but also the psychological, social, and vocational dimensions to enhance overall well-being.

5. Career Development:They help clients explore vocational interests, develop career goals, and acquire the necessary skills and training to pursue meaningful employment, thereby promoting economic independence and self-sufficiency.

Overall, rehabilitation counselors serve as allies and guides, empowering individuals with disabilities to maximize their potential, participate fully in society, and live meaningful lives.

We truly appreciate you for your unwavering dedication and compassionate guidance, which empower individuals with disabilities to overcome challenges and embrace the fullness of life with resilience and dignity 🌟

®️ Sri Parami Rajapaksha 

Psychology Lecturer

Developmental Dissabilities

March is the month of awareness for developmental dissabilities. 

𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐚𝐫𝐞 𝐝𝐞𝐯𝐞𝐥𝐨𝐩𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐥 𝐝𝐢𝐬𝐬𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐢𝐞𝐬 ?

Developmental dissabilities could easily be refered as the impairments in physical , language , learning or behavioral arenas. These impairments impacts upon the daily activities of the child. As well these could interrupt through out whole life of the person. Inorder to consider an impairment a developmental dissability it should be present since birth. The conditions detected in adolescence and in adulthood isn't considered as a developmental dissability. Mostly these are resulted from disorders of the developing nervous system.

𝐃𝐢𝐟𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐭 𝐭𝐲𝐩𝐞𝐬

There are many developmental dissabilities , and few of most common dissabilities could be stated as,

1. Autism Spectrum Disorder (ASD): Autism is a neurodevelopmental disorder that affects communication, social interaction, and behavior. It is characterized by challenges with social skills, repetitive behaviors, and difficulties with verbal and nonverbal communication.

2. Intellectual Disability (ID): Intellectual disability involves limitations in intellectual functioning and adaptive behaviors. It can range from mild to severe, affecting an individual's ability to learn, reason, solve problems, and function independently in everyday life.

3. Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD): ADHD is a neurodevelopmental disorder characterized by inattention, hyperactivity, and impulsivity. It can impact academic performance, social relationships, and daily functioning.

4. Cerebral Palsy (CP): Cerebral palsy is a group of disorders that affect movement, posture, and muscle coordination. It is caused by damage to the developing brain, often before or during birth, and results in difficulties with motor skills and sometimes cognitive impairments.

5. Down Syndrome: Down syndrome is a genetic disorder caused by the presence of an extra chromosome 21. It is associated with intellectual disability, distinctive facial features, and certain medical conditions such as heart defects and gastrointestinal issues.

6. Fetal Alcohol Spectrum Disorders (FASDs): FASDs are a group of conditions that occur in individuals whose mothers drank alcohol during pregnancy. These disorders can cause a range of developmental, behavioral, and cognitive impairments, including intellectual disability, learning difficulties, and social problems.

7. Specific Learning Disabilities (SLD): Learning disabilities affect the acquisition and use of listening, speaking, reading, writing, reasoning, or mathematical abilities. Dyslexia, dyscalculia, and dysgraphia are examples of specific learning disabilities.

8. Fragile X Syndrome: Fragile X syndrome is a genetic disorder that causes intellectual disability, behavioral and learning challenges, and various physical characteristics. It is the most common inherited cause of intellectual disability.

𝐂𝐚𝐮𝐬𝐞𝐬

There are different causes explained for the developmental dissabilities.

    1. Genetic Factors

    2.Prenatal Factors such as exposure to substances such as alcohol, tobacco, or certain medications during pregnancy.

    3.Perinatal Factors such as birth injuries, premature birth, low birth weight, and lack of oxygen during birth can result in developmental disabilities such as cerebral palsy or intellectual disabilities.

    4.Adverse environmental conditions such as poverty, limited access to healthcare, inadequate nutrition, and lack of early stimulation and support can contribute to developmental disabilities.

𝐈𝐝𝐞𝐧𝐭𝐢𝐟𝐢𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 𝐚𝐧𝐝 𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐯𝐞𝐧𝐭𝐢𝐨𝐧

Identifying developmental disabilities typically involves a comprehensive evaluation process that considers various aspects of an individual's development, behavior, and functioning. Here are some common steps and methods used in the identification process:

Developmental Screening: Pediatricians and other healthcare providers often conduct routine developmental screenings during well-child visits. These screenings involve observing a child's growth and development milestones and may use standardized tools such as the Ages and Stages Questionnaires (ASQ) or the Modified Checklist for Autism in Toddlers (M-CHAT).

Parental Concerns: Parents and caregivers play a crucial role in identifying developmental concerns. They may notice delays or differences in their child's development and express these concerns to healthcare providers or educators.

Observation and Assessment: Professionals such as pediatricians, psychologists, educators, and therapists observe the child's behavior, communication skills, social interactions, and motor abilities. They may also conduct formal assessments using standardized tests to evaluate specific areas of development, such as cognitive abilities, language skills, and motor coordination.

Medical Evaluation: In some cases, medical evaluations may be necessary to rule out underlying medical conditions or genetic disorders that could be contributing to developmental delays or disabilities. This may involve genetic testing, brain imaging, or other diagnostic procedures.

Team Approach: Identification and assessment often involve a multidisciplinary team of professionals, including pediatricians, psychologists, speech-language pathologists, occupational therapists, and special education teachers. Collaboration among team members ensures a comprehensive understanding of the individual's strengths and needs.

Diagnostic Criteria: Some developmental disabilities, such as autism spectrum disorder (ASD), intellectual disability (ID), and attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD), have specific diagnostic criteria outlined in diagnostic manuals such as the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Professionals use these criteria to make formal diagnoses.

Early Intervention: Early intervention services aim to support children with developmental delays or disabilities as early as possible. If a child is identified as having a developmental delay or disability, early intervention programs may provide services such as speech therapy, occupational therapy, physical therapy, and special education services to address their unique needs.

By utilizing a combination of these approaches, professionals can effectively identify developmental disabilities and provide appropriate support and intervention to individuals and their families. Early identification and intervention are crucial for maximizing outcomes and promoting the individual's overall development and well-being.

®️ Sri Parami Rajapaksha 

Psychology Lecturer 

භාවනාව (Meditation)

භාවනාවක් නම් සිත නිවන , සිත පහන් කරවන ක්‍රියාවකි. බොහෝ දෙනා මෙය බෞද්ධ දර්ශනානුකූල ක්‍රියාවක් ලෙස සිතුවද එය එසේ නොවන බව පර්‍යේෂණ සහ ගවේෂණ කියවා බැලු විට පෙනි යයි. සිත එක තැනක රදවා ගැනීමට නැත්තම් මනස පිළිබඳව මනා සිහියක් කල්පනාවක් තිබීම තුළින් භාවනාව කළ හැකිය. මෙයින් විශාල වෙනසක් නැත්තම් සුබවාදී වෙනසක් ඔබ තුළ දැක ගත හැකි වේ. මෙසේ භාවනා කිරීම තුළින් ලැබෙන වාසි පෙළගැස්විය හැක. 

1.  මානසික ඒකාග්‍රතාවය, අවධානය තබා ගැනීමේ හැකියාව.

මොඅලයේ ව්‍යුහය සහ ක්‍රියාකාරිත්වයේ වෙනසක් සොදු කරමින් මෙය සිදු වේ. 

2. මොළය වයසට යාමේ වේගය පාලනය කරයි.

Frontier Psychology Journal හි සඳහන් කර ඇති පර්‍යේෂණ ප්‍රතිපලයකට අනූව සඳහන් කර ඇත්තේ භාවනා කරන පුද්ගලයින්ගේ වයසට සමගාමීව ධූසර පදාර්ථ (Gray Matter) අඩු වී යාම අඩු වන බව සොයා ගෙන ඇත. 

3. භාවනාව මොලයේ ව්‍යුහය වෙනස් වීමට බලපායි

පර්‍යේෂණ වලින් සොයා ගෙන ඇති අන්දමට භාවනා කිරීමේදි හිපොකැම්පසයේ (hippocampus) බාහිකයේ ඝනකම වැඩිවන බව සොයා ගෙන ඇත . මෙසේ සිදු වීමේදි මතකය සම්බන්ධ ගැටලු අවම වීම, හැඟීම් (චිත්තවේග /emotions ) පාලනය කිරීමට මනාව හැකි වීම , ඉගෙනීම වැනි පැතිකඩයක් සඳහ විශාල ලෙස උපකාරි වේ. එසේම ඇමිග්ඩලා (amygdala)ආශ්‍රිත සිදුවන යම් වෙනස්කම් හේතුවෙන් බිය, ආතතිය, කාංසාව වැනි හැඟීම් පාලනය වේ. 

4. ආතතිය අවම වේ.

2019 ශිෂ්‍යයන් යොදා ගෙන එක්තරා ගවේෂණයක ප්‍රතිපල ලෙස සොයාගෙන ඇත්තේ විභාගයට සති හයකට පෙර භාවනාව සහ යෝගා පුහුණු කල සිසුන්ගේ විභාගය වෙනුවෙන් ඇති වෙන ආතතිය සහ කාංසාව අඩු වී ඇති බව සොයා ගෙන ඇත. 

5. තමන්ට තමා පිළිබඳවම මනා අවබෝධයක් ලැබීම.

තම සිතට එන සිතුවිලි පිළිබඳව තමාගේ හැඟීම් පිළිබඳව වැනි තමා පිළිබඳව යම් වේලාවක් ඒකාග්‍රතාවය මත අවබෝධයක් ඇති වේ. තමා පිළිබඳව අවබෝධයක් තිබීම තුළින් මනා මානසික , සමාජීය සෞඛ්‍යයක් තබා ගත හැකි වේ. 

මෙලෙස භාවනාව හේතුවෙන් බොහෝ වාසි සහ යහපත් දෑ සිදු වේ. ඉහත සඳහන් වී ඇත්තේ කිහිපයකි. එසේනම් භාවනා කළ යුත්තේ කෙසේද? එක් එක් තැන්හි එක් එක් භාවනා ක්‍රම ලෝකයේ භාවිතා වේ. ඒ අතරින් මෙම ලිපියෙහි සඳහන්ව ඇත්තේ ආරම්භක භාවනා කරන අයෙක්ට කළ හැකි සහ ලෙහෙසියෙන් කළ හැකි භාවනා ක්‍රමයකි. 

1. හොදින් ලිහිල් වීමට හා පහසු ස්තානයක් තෝරා ගන්න.

2. නිසි ලෙස පුටුවක හෝ ඔබට පහසු ස්තානයක වාඩි වන්න.

3.හිමින් දෑස් වසාගන්න.

4. ඔබගේ හුස්ම ඉහළ පහළ යන දෙස අවධානය යොදවන්න. 

** ඔබට මේ සඳහා අවශ්‍යනම් සුදුසු සංගීතයක් යොදා ගත හැකි වේ.

** පළමු අවස්තාවේදි ලොකූ කාලවේලාවක් භාවනා නොකර කෙටි වේලාවකට ( ඔබට මහන්සි දැනෙන තෙක්) සීමා කරන්න.

** මෙසේ අවදානය හුස්මට තබා සිටියදි මනස වෙනතකට යාම සාමාන්‍ය දෙයකි. මෙයට හේතුව ඔබ තවමත් නොපුහුණු නිසාවෙනි. මෙසේ මනස වෙනතකට ඇදී ගිය බව තේතුම් ගැනීම මනා සිහිය වේ.එසේ දැනුනු විට නැවත මනස හුස්ම වෙත යොමු කරන්න. මෙය දිනෙන් දින පුහුණු කරන විට ඔබේ මනස වෙනදාට වඩා වැඩි වේලාවක් ආකාග්‍රතාවයේ රදවා ගත හැකි බව ඔබට අවබෝධ වේ.

** මෙසේ මනස රදවා ගැනීමට ඔබට හුස්ම ගනන් කළ හැක. 

** ඔබට හුස්මට අවදානය දීම අපහසුනම් ඔබට අවධානය එක තැනක රදවා ගත හැකි ඕනෑම යමක් භාවිතා කළ හැක. 

භාවනාවට පසුව ඔබ කැමති ලෙස සාදා ගත් දින පොතක ඔබට භාවනාවේදි දැනුනු දේ, අපහසුතා, ඔබ කැමති දේ අකමැති දේ සඳහන් කරන්න. යම් දිනක ඔබට භාවනාව මඟ හැරුන දිනක එයට හේතුද සඳහන් කරන්න. 

මෙය ඔබ ඔබේ කැමැත්තෙන් අත්හදා බැලිය යුතු දෙයකි. 

®️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ 

Lecturer in Psychology 

Counsellor 

සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක්

 සූර්‍යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීම, අස්වනු නෙලීමේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්ද බක් මාසයේ උදාවෙයි. "බක්" යන්නෙහි සිංහල අරුත වන්නේ "විශාල", "භාග්‍යවත්" ලෙස වන අතර මේ අරුත් ගෙන භාග්‍යවත් මාසය ආරම්භ වෙයි. ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය තුළ බක් මාසයට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. එයට හේතුව නම් අලුත් අවුරුදු උදාවයි. මේ අවුරුද්ද හා සබැඳි බොහෝ චාරිත්‍ර සහ සංස්කෘතිකාංග දැක ගත හැකි වේ. මේ ලිපිය අවුරුද්ද හා සබැඳි සංස්කෘතිකාංග හා චාරිත්‍ර තුළ ඇති මනෝවිද්‍යාත්මක පදනම පිළිබඳවයි. 

අවාසනාවකට මේ වන විට බොහෝ අවුරුදු චාරිත්‍ර හා සංස්කෘතිකාංග මිනිසුන් විසින් මඟ හැර තිබුණද ඒවා තුළ බොහෝ දේ ගන්නට ඇත. අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ අවුරුදු දිනම නොව ඊට පෙර සිටයි. නව සඳ බැලීම, පරණ අවුරුදු ස්නානය, පුණ්‍ය කාලය, ආහාර පිසීම, වැඩ ඇල්ලීම, ගණුදෙනු කිරීම, ආහාර අනුභවය, හිසතෙල් ගෑම, රැකි රක්ෂා සඳහ පිටත්ව යාම චාරිත්‍ර වන අතර නෑගම් යාම, ජන ක්‍රීඩා සපිරි අවුරුදු උත්සව පැවැත්වීම විශේෂ අංග වේ. 

පුරාණ මුතුන් මිත්තන්ගේ සිට පැවත එන අවුරුදු සිරිතෙහි ප්‍රධාන ලෙස විග්‍රහ වෙන මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක් නැති උනද එහි මනෝවිද්‍යාත්මක හරයක් ඇතැයි සිතමි. එය මෙසේ විග්‍රහ කරමු. අලුත් අවුරුද්ද ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේම ස්වාභාව ධර්මය සබැඳිවය. අස්වනු නෙලාගෙන , ගස් වැල් අලුත් පණක් ලබන කාලයේදි මිනිසාද ස්වාභාව ධර්මයට පරිසරයට ලබැඳි වෙයි. මනසේ සහනයට, නීරෝගී මනසකට ස්වාභාවික පරිසරය මනා ඉවහල් වේ. මේ අවුරුදු කාලයේදි මිනිසුන් පරිසරය සමඟ ගණුදෙනු කිරීම මඟින් ඔවුන්ගේ ජීවත තුළ තිබූ තිබෙන බොහෝ ප්‍රශ්න ගැටලු පසෙකින් තබා නිදහසක් ලබා ගනි.මනස සැහැල්ලු කරගනි. 

එසේම අනික් වැදගත් අවස්තාවක් වන්නේ පුණ්‍ය කාලයයි. මේ කාලයේදි සියලු වැඩ අතහැර ආහාර ගැනීම අතහැර පුණ්‍ය කටයුතු වල නිරත වෙයි. මෙහි චාරිත්‍රානුකූල පැතිකඩ සහ පොදු මතය පසෙක තබා මනෝවිද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීමට වෑයම් කරමි. පැරණි සමාජය තුළ සිදු වූ මෙම චාරිත්‍රය පිළිබඳව නොව නවීන සමාජයට අදාළව මෙය විග්‍රහ කරමි. උදේ සිට රාත්‍රිය පහු වන තුරුම විවිධ වැඩ රාජකාරි වල නියැලෙන මිනිසුන් ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් රැසකට මැදි වී අවුරුද්දක් මුලුල්ලේම වැඩ වලට ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් වලටම පමණක් මුහුණ දෙන මිනිස්සුන්ට තමාගේ මනස සුවපත් කරගැනීමට කාලයක් නොමැති තරම්මය. 

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනූව සෞඛ්‍ය නම් ලෙඩ රෝග වලින් තොර වීම පමණක් නොවන අතර ශාරීරික මානසික සමාජීය යහපැවැත්ම සෞඛ්‍ය වේ. මීට වඩා පුලුල් ලෙස සෞඛ්‍ය විග්‍රහ කළ හැකිය මෙයට ආධ්‍යාත්මික, සෞන්දර්යාත්මක, වෘත්තීමය යහපැවැත්මද අත්‍යාවශ්‍ය වේ. නමුත් වර්තමාන සමාජය තුළ එම යහපැවැත්ම සාදා ගැනීමට කාලයක්ද මිනිස්සුන්ට නැත. එසේ වූ කල්හි පුණ්‍ය කාලය තුළ සියලු වැඩ රාජකාරි අතහැර ආගමික කටයුතු වල නිරත වීම මනස සංසුන් වීමටද මනසේ ඒකාග්‍රතවයටද ලිහිල් වීමටද උපකාරි වේ. ඉහත සඳහන් කළ එක් එක් යහපැවැත්මවල් එකිනෙක වෙන් වෙන්ව නොව අන්තර් සම්බන්දතාවන් ඔස්සේ මිනිසෙකු නිර්මාණය වේ. ආධ්‍යාත්මික ලෙස සංතෘප්ත වීමට මෙම කාලය මැනවින් ඉවහල් වේ. 

ඉන් පසුව උදාවන්නේ අලුත් අවුරුද්දයි. අලුත් අවුරුදු උදාව චාරිත්‍රානුකූලව බොහෝ සෙයින් වැදගත් කාල හෝරාවකි. ඉන් පසුව පවුලේ සියලුම දෙනා එකතුව අලුතින් ගත් ඇදුම් පැළදුම්ද ඇද ලිප ගිනි මෙලවීමට සූදානම් වෙයි. පැරණි අවුරුද්දේ තිබූ බර එහෙමත් නැතිනම් අනවශ්‍ය ලෙස පිරුනු මනසින් නිදහස්ව අලුත් සිතුම් පැතුම් නිදහසක් සමඟ අලුත් මිනිසෙකු ලෙස වැඩ කටයුතු කිරීමට සූදානම් වෙයි. කිරි ඉතිරවීම තුළ වෙනස්ම දෙයක් පැහැදිලි කිරීමට නොමැති උවද පහුගිය අවුරුදු සමයේ මට වැටහුනු දෙයනම් මෙය සිදුකරන අවස්තාවේ සියලුම දෙනා අවධානය ලබා දෙන්නේ මේ කිරි මුට්ටියටයි. එය එක් අතකින් භාවනාවක් මෙන් කර්තව්‍යකි. හේතුවනම් කිරි ඉතිරෙන වේලාව ඇසි පිය නොහෙලා එක් සිතින් යුතුව බලා සිටි. සුලු වේලාවකට හෝ එසේ මනස එක් තැනකට ගත හැකි වීම වටින බව මාගේ අදහසයි. එසේම ධනාත්මක චින්තනයන්ගෙන් පෝෂණය වී නව පනක් ලැබීම සිදුවේ. 

ඊළඟට එලැබෙන නැකැත් සියලු දෙනාගේම ප්‍රියතම නැකැත් වනු ඇති. ආහාර අනුභවය, ගණුදෙනු කිරීම, වැඩ ඇල්ලීම ඊළඟ චාරිත්‍ර වේ. පැය ගනනක් නිරාහාරව සිට පවුලේ සියලු දෙනා එක්ව පහනක් දල්වා පවුලේ වැඩිහිටියාගේ සිට පොඩිහිටියා ලෙස පිළිවෙලට ආහාර බෙදා අනුභව කිරීම ආරම්භ කරයි. එසේම ගනුදෙනු කිරීමෙදි පැරැන්නන් ළිඳ සමඟද ගනුදෙනු කර ඇත. ඊළඟට වැඩ ඇල්ලීම, එනම් තමාගේ රාජකාරි නැවත ආරම්භ කරයි. මේ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමේදි වැඩිහිටියන්ට සහ සියලුම දෙනාට ගරු කිරීම සිදුවේ. ඇමරිකානු මනෝවිද්යාඥය ඇල්බර්ට් බාඳුරාගේ සමාජ ඉගෙනුම් න්‍යාය (Social learning theory) අනූව ඉගෙනීම සිදු වන්නේ නිරීක්ෂණය මඟිනි. මෙම අවස්තාවේදි අනිකුත් පවුලේ සාමාජිකයන් ගරුත්වයන් පෙන්වන ආකාරය එකිනෙකාට සහයෝගය දෙන ආකාරය ගනු දෙනු කරන ආකාරය පොඩිහිටියන් බලා සිටි. මෙම ගුණ ධර්ම ඔවුන් ඉගෙන ගනි. ඔවුන් වැඩිහිටියන් වන විට අනිකාට ගරු කිරීමට වැඩිහිටියන් හදුනා ගැනීමට සහයෝගය ලබා දීමට ඔවුන්ද හුරු වේ. වර්තමාන කාර්‍යබහුල සමාජය තුළ මෙසේ ආදර්ශමත් ක්‍රියා පෙන්වීමට මීට වඩා හොද අවස්තා අවමය. එසේම තමාට උපකාර කළ අජීවි වතුවක් උවද ළිඳට පවා කෘතගුණ සැලකීම ආදර්ශමත් ක්‍රියාවකි. එසේම නවතා දැමු වැඩකටයුතු නැවත නිදහස් මනසකින් පෙර වැරදි නිවැරදි කර නැවත ආරම්භ කිරීමට අවස්තව උදා වේ. 

මීළඟට හිස තෙල් ගෑම සහ වැඩ රාජකාරි සඳහා පිටත් වීමේ චාරිත්‍ර පැමිණෙයි. හිස තෙල් ගෑම පිළිබඳව වෙනම සාකච්ඡා කළ යුතුය. අලුතින් ගත් ඇදුම් ඇද වේලාවට රාජකාරි සඳහ නිවාඩු අවසන් කර ඊළඟට පිටත් වෙයි. දවස් තුන හතරක විශාල නිදහස් කාලයකින් පසුව තිබූ ආතතීන්ගෙන් මනස සැහැල්ලු කර වැරදි හදුනා ගෙන ඒවාට පිළියම්ද සොයා නිදහස් මිනිසකු ලෙස රාජකාරි සඳහ පිටත් වීමට හැකි වේ. 

මීට අමතරව ජන ක්‍රීඩා නැගෑම් යාම වැනි ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු කාලය තවත් රසවත් කරයි. කාලයකින් හමු නොවුනු හිතවතුන් හමු වී සමාජ සබඳතා ශක්තිමත් කරගනි. ක්‍රීඩා කිරීම මනසට මෙන්ම ශාරීරිකවද යහපත් වේ. 

එසේනම් සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර තුළින් විශාල යහපතක් සියලුම දෙනාට සිදුවේ. බොහෝ විඩාබර කාලරාමුවකට පසුව දවස් තුන හතරක සැනසුමකට මෙම අවුරුදු උදාව මැනවින් ඉවහල් වේ. 

නමුත් අවාසනාවකට නූතන සමාජයේ බොහෝ විට අවුරුදු සමරන්නට වෙනමම ප්‍රශ්න සිතේ හදා ගනී. වර්තමානයේ පැරැන්නන් ගෙදරදීම සැදු කැවිලි පෙවිලි කඩෙන් මිලදී ගැනීමට උත්සාහ කරයි . මේ නිසාම මුදල් ගැටලු ඇති වේ. තමාට හැකි පමණින් නොව අනෙකාට වඩා හොඳින් අවුරුදු කෑමට පොර බදයි. මෙවැනි අනුවණකාරි හැසිරීම් හේතුවෙන් සැබැවින්ම මනසට අවැසි නිදහස වෙනුවට තවත් බරක් පමණක් එක්ව ඇත. 

සැබැවින්ම සිදු විය යුත්තේ "අපි අවුරුදු කෑම" උනත් සිදුවන්නේ "අවුරුදු අපිව කෑමයි ". 

🖊️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ 

Lecturer in Psychology 

ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක්

 ප්‍රශ්න ගැටලු නම් මේ ලෝකයේ වෙසෙන සියලුම දෙනාට පොදු වේ. මේ ලෝකයේ ගැටලුවක් ප්‍රශ්නයක් නොමැති කිසිම පුද්ගලයකු සොයා ගැනීම නොමළ ගෙයකින් අබ මිටක් සොයනවාටත් වඩා අපහසුය.සෑම දිනකම සෑම පුද්ගලයකුටම ප්‍රශ්නයක් ඇත. එකම වෙනස වන්නේ ඒ ප්‍රශ්නය ජීවිතේට තදින්ම බලපාන එකක් වීම හෝ නොවීමම පමණයි. මේ විශ්වය ආරම්බ වූ දා පටන්ම ජීවීන් බිහි වූ දා පටන්ම ප්‍රශ්න නිර්මාණය වන්නට ඇති. මිනිසකු වූ නිසාම නොව සතුන්ට පවා එදිනෙදා ජීවිතේ තුළදි ප්‍රශ්න ඇති. 

' අද රෑ කෑමට හදන්නේ මොනවාද ? කන්නේ මොනවාද ? ' වැනි සුලු ගැටලුවේ සිට 

' මේ දේ මගේ අනාගතයට කොහොම බලපාවිද?' එතැනින් එහාට ඉතාම සංකීර්ණ ප්‍රශ්න ජීවිත කාලය තුළදී මුහුණ දීමට සිදු වීම ඉතාම සරල කාරණාවකි. 

වර්ථමාන ලංකාව තුළ ජීවත් වීමම ගැටලුවක් බව පසක් වේ. එවැනි යුගයක මේ එකි මෙකි නොකී සියලුම ප්‍රශ්න වලට විසදුමක් සොයා ගත හැකි නම් එය වැදගත් වනු නොඅනුමානය. මේ ඔබේ ගැටලු සියල්ලටම සරලම විසදුමයි. 

එක්තරා වනයක ඉහළම කන්දක් මුදුනක ඉතාමත් ප්‍රඥාවන්ත භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වාසය කළේය. එම භික්ෂූන් වහන්සේ  හමුවීමට නොයෙක් ප්‍රදේශ වලින් නොයෙක් මිනිසුන් පැමිණ ඇත. මෙසේ දිනක් සංචාරකයන් පිරිසක් කන්ද තරණය කරන විට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේ පිළිබඳව දැන ගන්නට ලැබී ඇත. ඒ සමඟම ඔවුන් ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නද රැගෙන එම භික්ෂූන් වහන්සේ හමුවීමට යෑමට තීරණය කළේ ය. 

මොවුන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් එතැනට ලඟා විය. දැන් ඔවුන් අතර කතා බහ ඇති වූයේ කවුරුන් මුලින් ගැටලුව ඉදිරිපත් කරනවාද යන්නයි. සෑම දෙනාටම තමන්ගේ ගැටලුව ලොකු ගැටලුවක් ලෙස පෙනෙන්නට විය. කෙමෙන් කතා බහ සද්දය වැඩි වී කෝලහාලයක් බවට පත් විය. 

මේ දෙස සාවදානව බලා සිටි භික්ෂූන් වහන්සේ කෝලහාලය ආරම්භ වීම සමඟ "නිශ්ශබ්ද වන්න !" යැයි අණ කලේය. සියල්ලෝම නිහඬ විය. 

සියලු දෙනාටම රවුමක් සැදී බිම වාඩි වන්නට කියා භික්ෂූන් වහන්සේ නික්ම ගියේය. ඉන්පසු පෑන් සහ  කොල සමඟ කුඩා බදුනක් රැගෙන පැමිනි උන්වහන්සේ පෑනක් සහ කොලයක් සෑම දෙනාටම දුන්නේය. 

- මෙහි ඔබගේ ගැටලුව ලියා මේ බදුනට දමන්න. 

උන්වහන්සේ කිවූ පරිදි සියල්ලෝම එසේ කළේය. ඉන්පසුව ඒ භාජනය ගෙන හොදින් කලවම් කොට රවුමේ එක් අයෙකුට දුන්නේය. 

- උඩින්ම තියෙන කොලේ අරන් භාජනය එකිනෙකා අතර යවන්න. 

දැන් සෑම දෙනා අතේම වෙනත් අයෙකුගේ ප්‍රශ්නයක් ඇත. එය කියවන්නට භික්ෂූන් වහන්සේ පැවසුවේය. සෑම දෙනාටම සිතුන දෙයනම් තමාගේ ගැටලුවට වඩා සංකීර්ණ ගැටලු ඇති බවයි. 

ඔබේ ගැටලුව ඔබට විශාල ලෙස පෙනෙන්නේ අන් ගැටලු ඔබට නොපෙනෙන නිසා විය හැකිය. ඔබේ ගැටලුව සාපේක්ෂ වන්නට කිසිත් නොමැති නිසා විය හැක. ගැටලුව තමන්ගෙ නොවන තාක් පිළිතුරු දාර්ශනික බව සැබෑවකි.එහෙත් එසේ කීවද ප්‍රශ්න තුළ කිමිදී ගිලී මියෙනවාට වඩා ප්‍රශ්නයක් නම් මුහුණ දීමත් එය විසදා ගැනීමට උත්සහ කිරීම වටි. තවත් සංකීර්ණ ගැටලු ප්‍රශ්න මේ ලොව ඇති බවත් මේ ප්‍රශ්නය විසදා ගැනීමට අමාරු එකක් ලෙස නොදැකීමත් ප්‍රශ්නය ගැනම සිත සිතා තවත් ප්‍රශ්න නිර්මාණය නොකරගෙන විසදුම් සෙවීම තුළින් ඕනෑම ගැටලුවක් ප්‍රශ්නයක් පහසු ලෙස විසදා ගත හැකි වේ. 

ප්‍රශ්නය ප්‍රශ්නයක් වන්නේ පිළිතුරක් කොහේ හෝ තිබෙන නිසා බව සිහි තබා ගන්න. 

🖋️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ 

Lecturer 

MPhil in Psychology (Reading)

BA (Hons) in Psychology 

N.Dip in Counselling 

Simple solution for any problem

No ones life is meant to be a bed of roses. Everyone get some sort of problems, troubles, issues , pains in their life time. Every day isn't black neither white. It's gray at every time. As well no one could predict what will happen next unless facing the hardships. But everyone has one option that is to control mind, be patient to avoid the unnecessary pain caused by the problem. 

There was a man who had many problems who visited a zen master one day. He explained all his worries and asked for a solution to his problems. The zen master said nothing but stood up and went. After a while master came back with salt and water glass. He gave it to the person. He wandered what is this? How can I solve my all problems with these? Suddenly zen master asked that person to take handful of salt ansd put it to that glass of water. The person did it as instructed by the master. 

Master :- Now drink this glass of water 

Person had no other choice other than following the instructions. So he drank the glass of water. 

Master :-How is the taste ?

Person :- It is terrible master.

Master :- Okay come with me. Take that bawl of salt with you. 

Person followed the master.They went nearby a lake.Now master asked the person to take handful of salt and put it into the lake. Person did as instructed. 

Master :- Drink water from this lake also

Person drank water from the lake. Then master questioned about the taste.And person replied as, it had a good taste. Then they returned back to the monastery of Zen Master. 

Zen Master explained that previously you got the same amount of salt and mixed with water but the container was so small and you tasted terrible. But lake was larger than that vessel. Those are like your patience and how you take problems into mind. Salt is like your problems. If you put your problems in the right container you will feel relief and problems couldn't trouble you more. 

As said before everyone gets problems, troubles , issues and hardships through out the life . That is the nature of universe. Loard Buddha also have explained  that we have to confront both pleasure and pain in the life . The best solution for any problem is not to overthink about the problem.Be patient everytime. Don't take decisions or solutions to problems in emotional times. Be courageous. There are many other things to be concentrated in day to day life other than problems, concentrate on to those things also. Don't give the whole space of life in to problems. 

Make your life a lake not a glass of water then problems won't taste terrible.Life tastes delicious when it has all pleasure , pain, praise, blame, fame, disgrace, gain and loss. Other than tasting single fruit fruit salad is scrumptious. 

🖋️ Sri Parami Rajapaksha 

MPhil in Psychology (Reading)B

BA (Hons) in Psychology

N.Dip in Counselling