සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක්

 සූර්‍යයා මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීම, අස්වනු නෙලීමේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්ද බක් මාසයේ උදාවෙයි. "බක්" යන්නෙහි සිංහල අරුත වන්නේ "විශාල", "භාග්‍යවත්" ලෙස වන අතර මේ අරුත් ගෙන භාග්‍යවත් මාසය ආරම්භ වෙයි. ශ්‍රී ලාංකීය ජන සමාජය තුළ බක් මාසයට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. එයට හේතුව නම් අලුත් අවුරුදු උදාවයි. මේ අවුරුද්ද හා සබැඳි බොහෝ චාරිත්‍ර සහ සංස්කෘතිකාංග දැක ගත හැකි වේ. මේ ලිපිය අවුරුද්ද හා සබැඳි සංස්කෘතිකාංග හා චාරිත්‍ර තුළ ඇති මනෝවිද්‍යාත්මක පදනම පිළිබඳවයි. 

අවාසනාවකට මේ වන විට බොහෝ අවුරුදු චාරිත්‍ර හා සංස්කෘතිකාංග මිනිසුන් විසින් මඟ හැර තිබුණද ඒවා තුළ බොහෝ දේ ගන්නට ඇත. අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ අවුරුදු දිනම නොව ඊට පෙර සිටයි. නව සඳ බැලීම, පරණ අවුරුදු ස්නානය, පුණ්‍ය කාලය, ආහාර පිසීම, වැඩ ඇල්ලීම, ගණුදෙනු කිරීම, ආහාර අනුභවය, හිසතෙල් ගෑම, රැකි රක්ෂා සඳහ පිටත්ව යාම චාරිත්‍ර වන අතර නෑගම් යාම, ජන ක්‍රීඩා සපිරි අවුරුදු උත්සව පැවැත්වීම විශේෂ අංග වේ. 

පුරාණ මුතුන් මිත්තන්ගේ සිට පැවත එන අවුරුදු සිරිතෙහි ප්‍රධාන ලෙස විග්‍රහ වෙන මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිමක් නැති උනද එහි මනෝවිද්‍යාත්මක හරයක් ඇතැයි සිතමි. එය මෙසේ විග්‍රහ කරමු. අලුත් අවුරුද්ද ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේම ස්වාභාව ධර්මය සබැඳිවය. අස්වනු නෙලාගෙන , ගස් වැල් අලුත් පණක් ලබන කාලයේදි මිනිසාද ස්වාභාව ධර්මයට පරිසරයට ලබැඳි වෙයි. මනසේ සහනයට, නීරෝගී මනසකට ස්වාභාවික පරිසරය මනා ඉවහල් වේ. මේ අවුරුදු කාලයේදි මිනිසුන් පරිසරය සමඟ ගණුදෙනු කිරීම මඟින් ඔවුන්ගේ ජීවත තුළ තිබූ තිබෙන බොහෝ ප්‍රශ්න ගැටලු පසෙකින් තබා නිදහසක් ලබා ගනි.මනස සැහැල්ලු කරගනි. 

එසේම අනික් වැදගත් අවස්තාවක් වන්නේ පුණ්‍ය කාලයයි. මේ කාලයේදි සියලු වැඩ අතහැර ආහාර ගැනීම අතහැර පුණ්‍ය කටයුතු වල නිරත වෙයි. මෙහි චාරිත්‍රානුකූල පැතිකඩ සහ පොදු මතය පසෙක තබා මනෝවිද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීමට වෑයම් කරමි. පැරණි සමාජය තුළ සිදු වූ මෙම චාරිත්‍රය පිළිබඳව නොව නවීන සමාජයට අදාළව මෙය විග්‍රහ කරමි. උදේ සිට රාත්‍රිය පහු වන තුරුම විවිධ වැඩ රාජකාරි වල නියැලෙන මිනිසුන් ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් රැසකට මැදි වී අවුරුද්දක් මුලුල්ලේම වැඩ වලට ප්‍රශ්න හැල හැප්පීම් වලටම පමණක් මුහුණ දෙන මිනිස්සුන්ට තමාගේ මනස සුවපත් කරගැනීමට කාලයක් නොමැති තරම්මය. 

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනූව සෞඛ්‍ය නම් ලෙඩ රෝග වලින් තොර වීම පමණක් නොවන අතර ශාරීරික මානසික සමාජීය යහපැවැත්ම සෞඛ්‍ය වේ. මීට වඩා පුලුල් ලෙස සෞඛ්‍ය විග්‍රහ කළ හැකිය මෙයට ආධ්‍යාත්මික, සෞන්දර්යාත්මක, වෘත්තීමය යහපැවැත්මද අත්‍යාවශ්‍ය වේ. නමුත් වර්තමාන සමාජය තුළ එම යහපැවැත්ම සාදා ගැනීමට කාලයක්ද මිනිස්සුන්ට නැත. එසේ වූ කල්හි පුණ්‍ය කාලය තුළ සියලු වැඩ රාජකාරි අතහැර ආගමික කටයුතු වල නිරත වීම මනස සංසුන් වීමටද මනසේ ඒකාග්‍රතවයටද ලිහිල් වීමටද උපකාරි වේ. ඉහත සඳහන් කළ එක් එක් යහපැවැත්මවල් එකිනෙක වෙන් වෙන්ව නොව අන්තර් සම්බන්දතාවන් ඔස්සේ මිනිසෙකු නිර්මාණය වේ. ආධ්‍යාත්මික ලෙස සංතෘප්ත වීමට මෙම කාලය මැනවින් ඉවහල් වේ. 

ඉන් පසුව උදාවන්නේ අලුත් අවුරුද්දයි. අලුත් අවුරුදු උදාව චාරිත්‍රානුකූලව බොහෝ සෙයින් වැදගත් කාල හෝරාවකි. ඉන් පසුව පවුලේ සියලුම දෙනා එකතුව අලුතින් ගත් ඇදුම් පැළදුම්ද ඇද ලිප ගිනි මෙලවීමට සූදානම් වෙයි. පැරණි අවුරුද්දේ තිබූ බර එහෙමත් නැතිනම් අනවශ්‍ය ලෙස පිරුනු මනසින් නිදහස්ව අලුත් සිතුම් පැතුම් නිදහසක් සමඟ අලුත් මිනිසෙකු ලෙස වැඩ කටයුතු කිරීමට සූදානම් වෙයි. කිරි ඉතිරවීම තුළ වෙනස්ම දෙයක් පැහැදිලි කිරීමට නොමැති උවද පහුගිය අවුරුදු සමයේ මට වැටහුනු දෙයනම් මෙය සිදුකරන අවස්තාවේ සියලුම දෙනා අවධානය ලබා දෙන්නේ මේ කිරි මුට්ටියටයි. එය එක් අතකින් භාවනාවක් මෙන් කර්තව්‍යකි. හේතුවනම් කිරි ඉතිරෙන වේලාව ඇසි පිය නොහෙලා එක් සිතින් යුතුව බලා සිටි. සුලු වේලාවකට හෝ එසේ මනස එක් තැනකට ගත හැකි වීම වටින බව මාගේ අදහසයි. එසේම ධනාත්මක චින්තනයන්ගෙන් පෝෂණය වී නව පනක් ලැබීම සිදුවේ. 

ඊළඟට එලැබෙන නැකැත් සියලු දෙනාගේම ප්‍රියතම නැකැත් වනු ඇති. ආහාර අනුභවය, ගණුදෙනු කිරීම, වැඩ ඇල්ලීම ඊළඟ චාරිත්‍ර වේ. පැය ගනනක් නිරාහාරව සිට පවුලේ සියලු දෙනා එක්ව පහනක් දල්වා පවුලේ වැඩිහිටියාගේ සිට පොඩිහිටියා ලෙස පිළිවෙලට ආහාර බෙදා අනුභව කිරීම ආරම්භ කරයි. එසේම ගනුදෙනු කිරීමෙදි පැරැන්නන් ළිඳ සමඟද ගනුදෙනු කර ඇත. ඊළඟට වැඩ ඇල්ලීම, එනම් තමාගේ රාජකාරි නැවත ආරම්භ කරයි. මේ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමේදි වැඩිහිටියන්ට සහ සියලුම දෙනාට ගරු කිරීම සිදුවේ. ඇමරිකානු මනෝවිද්යාඥය ඇල්බර්ට් බාඳුරාගේ සමාජ ඉගෙනුම් න්‍යාය (Social learning theory) අනූව ඉගෙනීම සිදු වන්නේ නිරීක්ෂණය මඟිනි. මෙම අවස්තාවේදි අනිකුත් පවුලේ සාමාජිකයන් ගරුත්වයන් පෙන්වන ආකාරය එකිනෙකාට සහයෝගය දෙන ආකාරය ගනු දෙනු කරන ආකාරය පොඩිහිටියන් බලා සිටි. මෙම ගුණ ධර්ම ඔවුන් ඉගෙන ගනි. ඔවුන් වැඩිහිටියන් වන විට අනිකාට ගරු කිරීමට වැඩිහිටියන් හදුනා ගැනීමට සහයෝගය ලබා දීමට ඔවුන්ද හුරු වේ. වර්තමාන කාර්‍යබහුල සමාජය තුළ මෙසේ ආදර්ශමත් ක්‍රියා පෙන්වීමට මීට වඩා හොද අවස්තා අවමය. එසේම තමාට උපකාර කළ අජීවි වතුවක් උවද ළිඳට පවා කෘතගුණ සැලකීම ආදර්ශමත් ක්‍රියාවකි. එසේම නවතා දැමු වැඩකටයුතු නැවත නිදහස් මනසකින් පෙර වැරදි නිවැරදි කර නැවත ආරම්භ කිරීමට අවස්තව උදා වේ. 

මීළඟට හිස තෙල් ගෑම සහ වැඩ රාජකාරි සඳහා පිටත් වීමේ චාරිත්‍ර පැමිණෙයි. හිස තෙල් ගෑම පිළිබඳව වෙනම සාකච්ඡා කළ යුතුය. අලුතින් ගත් ඇදුම් ඇද වේලාවට රාජකාරි සඳහ නිවාඩු අවසන් කර ඊළඟට පිටත් වෙයි. දවස් තුන හතරක විශාල නිදහස් කාලයකින් පසුව තිබූ ආතතීන්ගෙන් මනස සැහැල්ලු කර වැරදි හදුනා ගෙන ඒවාට පිළියම්ද සොයා නිදහස් මිනිසකු ලෙස රාජකාරි සඳහ පිටත් වීමට හැකි වේ. 

මීට අමතරව ජන ක්‍රීඩා නැගෑම් යාම වැනි ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු කාලය තවත් රසවත් කරයි. කාලයකින් හමු නොවුනු හිතවතුන් හමු වී සමාජ සබඳතා ශක්තිමත් කරගනි. ක්‍රීඩා කිරීම මනසට මෙන්ම ශාරීරිකවද යහපත් වේ. 

එසේනම් සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර තුළින් විශාල යහපතක් සියලුම දෙනාට සිදුවේ. බොහෝ විඩාබර කාලරාමුවකට පසුව දවස් තුන හතරක සැනසුමකට මෙම අවුරුදු උදාව මැනවින් ඉවහල් වේ. 

නමුත් අවාසනාවකට නූතන සමාජයේ බොහෝ විට අවුරුදු සමරන්නට වෙනමම ප්‍රශ්න සිතේ හදා ගනී. වර්තමානයේ පැරැන්නන් ගෙදරදීම සැදු කැවිලි පෙවිලි කඩෙන් මිලදී ගැනීමට උත්සාහ කරයි . මේ නිසාම මුදල් ගැටලු ඇති වේ. තමාට හැකි පමණින් නොව අනෙකාට වඩා හොඳින් අවුරුදු කෑමට පොර බදයි. මෙවැනි අනුවණකාරි හැසිරීම් හේතුවෙන් සැබැවින්ම මනසට අවැසි නිදහස වෙනුවට තවත් බරක් පමණක් එක්ව ඇත. 

සැබැවින්ම සිදු විය යුත්තේ "අපි අවුරුදු කෑම" උනත් සිදුවන්නේ "අවුරුදු අපිව කෑමයි ". 

🖊️ ශ්‍රී පාරමි රාජපක්ෂ 

Lecturer in Psychology